Jak korzystać z solarium? Poradnik dla początkujących

Solarium nie jest zabiegiem zdrowotnym, lecz kosmetyczną ekspozycją na promieniowanie UV, która zwiększa ryzyko oparzeń, fotostarzenia i nowotworów skóry. Jeśli mimo tego decydujesz się na wizytę, ogranicz ryzyko: sprawdź salon, wyklucz przeciwwskazania, załóż okulary ochronne i wybierz możliwie krótki czas ustalony z personelem.

Kto nie powinien korzystać z solarium?

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zalicza urządzenia emitujące promieniowanie UV do pierwszej grupy czynników rakotwórczych. Żadna metoda opalania nie jest całkowicie bezpieczna, a opalenizna jest reakcją obronną skóry na uszkodzenie wywołane promieniowaniem.

Przed wizytą sprawdź, czy nie dotyczą Cię przeciwwskazania. Z solarium nie powinny korzystać:

• osoby z fototypem I, a przy fototypie II decyzję należy omówić z dermatologiem,
• osoby z licznymi znamionami, atypowymi zmianami barwnikowymi, piegami lub przebytym nowotworem skóry,
• osoby z ranami, podrażnieniami, świeżymi oparzeniami słonecznymi albo niedawnymi zabiegami złuszczającymi,
• osoby przyjmujące leki lub preparaty fotouczulające, między innymi niektóre antybiotyki, retinoidy, leki przeciwzapalne i preparaty z dziurawca,
• kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami, przy których lekarz odradził ekspozycję na UV,
• osoby z rodzinną historią nowotworów skóry, licznymi rozszerzonymi naczynkami lub innymi niepokojącymi zmianami skórnymi.

Lista leków fotouczulających jest dłuższa niż kilka najczęściej wymienianych przykładów. Przeczytaj ulotkę każdego przyjmowanego leku i suplementu, a w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Niepełnoletni nie mogą korzystać z solarium.

Jak wybrać salon i przygotować się do wizyty?

Wybierz miejsce, w którym personel przeprowadza krótki wywiad, pyta o fototyp, stan skóry i przyjmowane leki, a także potrafi wskazać parametry urządzenia. Zapytaj o regularny serwis, wymianę lamp i dokumenty potwierdzające zgodność sprzętu z wymaganiami. Jako punkt odniesienia można traktować normę PN-EN 60335-2-27, dotyczącą bezpieczeństwa urządzeń do ekspozycji na promieniowanie UV. Sama deklaracja zgodności nie sprawia jednak, że opalanie staje się bezpieczne.

W dniu wizyty przygotuj się w prosty sposób. Najważniejsze czynności przed wejściem do kabiny to:

• zmyj makijaż i pozostaw skórę suchą oraz czystą,
• nie używaj perfum, dezodorantu ani produktów zawierających olejki cytrusowe, bergamotkę, dziurawiec, kwasy lub retinol,
• zdejmij biżuterię i zegarek,
• nie wykonuj intensywnego peelingu bezpośrednio przed sesją,
• nie korzystaj tego samego dnia z naturalnego słońca ani z innego źródła UV.

Jak wygląda wizyta w solarium krok po kroku?

Profesjonalny salon powinien wyjaśnić działanie urządzenia, udostępnić okulary ochronne i dobrać czas do fototypu oraz konkretnego modelu. Nie ustawiaj parametrów samodzielnie na podstawie czasu znalezionego w internecie, ponieważ urządzenia mogą różnić się konstrukcją i intensywnością emisji.

1. Przedstaw informacje o zdrowiu – powiedz o chorobach skóry, lekach, zabiegach i wcześniejszych reakcjach na słońce.
2. Poproś o instruktaż – personel powinien wskazać wyłącznik awaryjny, sposób otwierania kabiny oraz zalecany czas.
3. Sprawdź higienę – łóżko lub kabina powinny zostać zdezynfekowane przed użyciem, a powierzchnia musi być sucha.
4. Zabezpiecz ciało – załóż okulary przeznaczone do solarium, zdejmij biżuterię i osłoń szczególnie wrażliwe miejsca zgodnie z instrukcją salonu.
5. Przerwij sesję przy złym samopoczuciu – pieczenie, ból, zawroty głowy lub duszność są sygnałem do natychmiastowego wyłączenia urządzenia.
6. Po wyjściu odpocznij – wypij wodę, obserwuj skórę i nie dokładaj tego dnia kolejnej ekspozycji na UV.

Samo zamknięcie oczu nie chroni wzroku. Okulary ochronne trzeba założyć przed uruchomieniem lamp i nosić przez cały seans. Warto też sprawdzić, czy salon zapewnia jednorazowe ręczniki lub inne czyste akcesoria.

Jak dobrać czas opalania do fototypu?

Fototyp opisuje reakcję skóry na promieniowanie. Im jaśniejsza karnacja, tym większe ryzyko oparzenia i tym krótsza powinna być ekspozycja. Pierwsza sesja nie powinna przekraczać 5 minut, a ostateczny czas musi wynikać z instrukcji konkretnego urządzenia i oceny personelu.

Tabela nie zastępuje zaleceń producenta ani oceny pracownika salonu. Nie wydłużaj sesji dlatego, że po kilku minutach nie widzisz jeszcze koloru. Reakcja skóry może pojawić się później. Zachowaj co najmniej 48 godzin przerwy między ekspozycjami i nigdy nie łącz solarium z opalaniem na słońcu tego samego dnia.

Nie ma „zdrowej opalenizny”, a krótszy czas nie usuwa ryzyka długoterminowego. Jeśli zależy Ci wyłącznie na kolorze skóry, opalanie natryskowe nie wykorzystuje promieniowania UV i może być rozważane jako alternatywa.

Jakich kosmetyków używać przed sesją?

Demakijaż jest ważny, ponieważ składniki kosmetyków, perfum i dezodorantów mogą pod wpływem UV oraz ciepła wywołać podrażnienie, reakcję fototoksyczną albo przebarwienia. Nie nakładaj przypadkowych olejków ani produktów z retinolem, kwasami i składnikami zapachowymi.

Drogeryjny krem z filtrem SPF przeznaczony do ochrony na plaży nie jest zamiennikiem procedur bezpieczeństwa w solarium. Może zmienić sposób działania kosmetyku na skórze i zabrudzić powierzchnię urządzenia. Preparaty sprzedawane jako kosmetyki do solarium również nie chronią przed ryzykiem nowotworów ani nie czynią ekspozycji bezpieczną. Ich użycie nie pozwala wydłużać sesji. Usta można zabezpieczyć prostą, bezzapachową pomadką ochronną.

Nie stosuj przyspieszaczy opalania jako powodu do zwiększania dawki UV. Skład produktu sprawdź szczególnie wtedy, gdy masz skórę wrażliwą lub skłonną do alergii.

Jak pielęgnować skórę po opalaniu?

Po sesji skóra może być sucha, napięta i cieplejsza. Weź letni prysznic, delikatnie osusz ciało i nałóż bezzapachowy preparat nawilżający. W składzie mogą znaleźć się aloes, pantenol i ceramidy, które pomagają ukoić naskórek i wspierają jego barierę ochronną. Pij wodę zgodnie z pragnieniem, ale samo nawodnienie nie neutralizuje działania promieniowania UV.

Przez kolejne godziny obserwuj skórę. Silny ból, pęcherze, rozległe zaczerwienienie, obrzęk lub objawy ogólne wymagają kontaktu z lekarzem. Nową albo zmieniającą się zmianę barwnikową pokaż dermatologowi. Nie korzystaj ponownie z solarium do czasu wyjaśnienia reakcji.

Lista kontrolna przed wejściem do kabiny

Tuż przed sesją sprawdź, czy:

• nie masz przeciwwskazań zdrowotnych i nie przyjmujesz leku fotouczulającego,
• personel zna Twój fototyp i podał krótki, indywidualnie dobrany czas,
• łóżko lub kabina zostały zdezynfekowane,
• masz założone okulary ochronne, a skóra jest bez makijażu, perfum i dezodorantu,
• minęły co najmniej 48 godziny od poprzedniej ekspozycji na UV.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Jeśli chorujesz przewlekle, przyjmujesz leki, masz liczne znamiona lub jakiekolwiek wątpliwości dotyczące ekspozycji na promieniowanie UV, skonsultuj się z lekarzem lub dermatologiem.